Fandiño
Stereo Mc’s – Connected
Gee Street. 1992.
O terceiro disco de Stereo Mc’s tráenos unha mezcolanza de xéneros musicais que poñen difícil a tarefa de atribuírlle un xénero preciso a Connected, xa que hai quen prefire enmarcalo no acid-jazz, ou ben no trip-hop ou mesmamente chamarlle hip-hop alternativo. Mellor que perderse en mover os marcos podemos prestar atención ao que hai sementado nesta leira británica, onde a maior parte dos samples que compoñen os 12 temas do disco encamíñanse cara o funk e o soul.
Os de Nottingham conseguen facer temorros coma o cuarto tema do disco, “Sketch”, onde samplean “Passarinho” da cantante popular brasileira Gal Costa. Co tema “Chicken Shake” conseguen un ritmo suave que vai gañando intensidade, sendo unha instrumental onde se mostran as dotes de sampleado de Nick Hallam, mezclando as baterías do tema de Barry White en “Im goona love you just a little more baby”, xunto cas voces do tema “Man at C&A” do lendario grupo de ska The Specials ( os cales deron un concerto espectacular en 2011 en Compostela). Pecha o disco o tema “The End”, onde non pode faltar un sampleo de James Brown, co seu mítico “The Payback” (un dos temas máis sampleados na historia do Hip-Hop), xunto con “Supernatural Thing” de Ben E. King.
Por último, temos que prestar atención á canción que abre o disco,” Connected”, o tema que lle brindou fama a este dúo británico. Unha canción onde se samplea o temazo de funk de Jimmy “Bo” Horne “Let Me (Let Me Be Your Lover)”. Empregando unha Bel Delay Unit, un sampler digamos desfasado, onde Nick Hallam tiña que presionar cada vez que quería facer sonar o beat, o que provocou que terminara sangrando no sampler, dándolle un ton épico á composición do tema fundamental da discografía de Stereo Mc’s.
R de Rumba - R de Rumba
Rap Solo. 2004.
Fai unha semana vin unha película na que comezou a soar a canción de “Amberes”, cos brutales rapeos de Rebel xunto con Lírico, poñéndose ao servizo dunha espectacular instrumental de R de Rumba. Un disco que poderíamos cualificar coma un dos teitos do rap español, con 14 temas producidos por RdeRumba, amosando a forza que a escena Hip-Hop tiña na España de comezos de século.
Un disco onde atopamos o estilo do rap hardcore na súa máxima, en temas como o mencionado “Amberes”, en “Días de Furia” coas barras de Tote King, as irreverentes letras de Sicario e Capaz en “Heroina Madness”, os bombazos de Rapsusklei en “Contacto”, ou as reflexións de Sho-Hai en “Es mi Ética” baixo o sampleo de “Momma Miss América” de Paul McCartney. Sen esquecernos de “Quieres” onde Kase-O e Kami logran facer un himno da escena rapeira.
Ademais, atopamos unhas instrumentales máis suaves, pero que seguen mantendo a actitude hardcore, en temas coma “Sábado Noche“ cos rapeos de Zatu, en “Fabricante” ca Mala Rodríguez, en “No vayas” con Frank-T, ou “La Puta Ley” con ese estilo dancehall que caracteriza a Hermano L, así como “Javat Y Kamel” onde Kase-O mostra unha lírica estelar baixo os sampleos de Donald Byrd.
Un disco que podemos marcar coma un dos mellores discos producidos en España, punto. Repito, dos mellores discos feitos en España independientemente do xénero musical. Por qué? Porque logra captar a esencia de toda unha escena musical, e por suposto porque non deixa de ser un disco que se te mergullas na búsqueda dos samples atoparás grandes discos da historia da música, o cal demostra o exquisito saber musical de RdeRumba.
Lord Finnese - The Awakening
Penalty Recordings. 1995.
Lord Finesse, coma se de un cura se tratara, permítennos asistir a unha eucaristía onde as súas palabras permiten a transustanciación dos ritmos de jazz en puro hip-hop neoiorquino. O terceiro disco do rapeiro nado no Bronx, trata de mostrar a maneira en que entende o rap, xa que logo encárgase de toda a produción do álbum, producindo dende ritmos suaves a duros.
Comezando pola intro “Da Sermon”, Finesse prepáranos para a chegada do milagre producido polas súas mans, onde en “True and Livin” mostra o estilo que lle define, un ritmo suave e dinámico, con letras que lle son características polo seu estilo chulesco e o seu contido lírico competitivo. “Gameplan”, un tema que segue a mesma liña rítmica do anterior, onde a temática xira en torno ao ligoteo cunha rapariga, a cal lle sirve de coros. “Speak Ya Peace”, un tema con máis ritmo, destacable polo bombo e a caixa, onde poderiamos argallar que Finesse está influenciado polos ritmos de Pete Rock. Por último, “Hip 2 Da Game” é o hit do disco e a súa vez un dos cortes que mellor definen o son de Lord Finesse. Unha melodía suave, lírica de competición e chulería, como antes mencionábamos, pero levadas ao seu mellor desempeño debido a compoñer unhas rimas onde prima o vacile e unha sofisticada produción, contando co sampleado de Milt Jackson e Oscar Peterson no “Dream of You”.
The Awakening representa o sonido Finnese, o membro de D.I.T.C. (unha das máis importantes crews que pariu a cultura Hip-Hop) mostra unha boa capacidade para producir, se ben a lírica non presenta grandes innovacións, xa que a mediados dos noventa Nas rebenta a maneira de escribir, o toque propio permite que estemos ante un disco recoñecible, onde podemos afirmar que non se equivoca Finnese ao autodefinirse coma “one muthafucka you don’t have to tell keep it real”.
Berro
Purl – Winter
Not on Label. 1996.
Nas data nas que estamos podería semellar máis apropiado elexir o outro lanzamento que Purl posee no seu catálogo, Summer, mais estes títulos poden collerse coma simples referencias sin necesidade de extrapolalos aos seus contidos. Porque esta peza, grabada en 1996 pero que non estivo dispoñible online ata fai dous anos, é un dos dous únicos vestixios que quedan desta formación de San Diego nos noventa, na que confluiron membros de bandas locais coma Julia, Lumber, ou Papillon.
A formación só durou o suficiente coma para dar tres concertos, pero as grabacións que deixaron son doutra categoría. É verdaderamente complexo intentar describir o que Winter consegue a nivel sonoro. Súa escoita precisa de vontade para deixarse levar, pero case prometo e garantizo que despois dunha primeira, a necesidade dunha segunda será inevitable, cun slowcore e post-rock que atrapan e convencen, e que poden ser fácilmente asociados a algúns dos seus contemporáneos coma Bedhead ou Codeine.
Lee Scratch Perry & The Upsetters – Clint Eastwood
Pama Records. 1970.
Dubido que alguén poida revatir que Lee Scratch Perry é o maior personaxe (ou polo menos un do top 3) que a prolífica historia da música xamaicana produciu. Seu xenio musical só ten comparación coa extravangancia e a particularidade da personalidade que labrou ao seu redor, capaz de asegurar que fora abducido por seres doutros planetas, ou de prenderlle lume ao seu propio estudio de grabación Black Ark, un dos epicentros creativos da Kingston dos setenta.
Os membros da súa banda The Upsetters, farta da tacañería coa que Lee repartiou os beneficios dunha satisfactoria xira británica, remataron por xuntarse con The Wailers, a banda de Bob Marley. Mais antes deulles tempo a realizar, baixo a tutela de Lee, máis dunha ducia de álbumes difíciles de olvidar e pasar por alto, coma Super Ape ou Revolution Dub.
Neste Clint Eastwood queda patente a influencia que os spaguetti western tiveron na súa cosmoloxía, resultando en instrumentais nas que o rocksteady mestúrase con rhythm’n’blues e cun funk explosivo que ponlle banda sonora a unha Xamaica que autoproclamábase en certo sentido coma unha nova salvaxe oeste caribeña.
Donato Dozzy – 12H
Presto!? Records. 2019.
O italiano é seguramente unha das mentes que máis teñen xogado coas diferentes variantes que a etiqueta techno, tan abstracta e pervertida na actualidade, pode acompañar. Un verdadeiro polímata que veu coma en 2012, co seu proxecto conxunto co seu compatriota Neel, Voices From the Lake, acadaban o recoñecemento coma un dos arietes revitalizadores do ambient techno desta pasada década.
Seus proxectos teñen amosado que poden consistir en corenta minutos de acid enérxico e vibrante (Filo Loves the Acid), en curtas pero evocativas pezas pretas ao sound collage (Sintetizzatrice), ou en longas bocanadas de ambient denso e minimalista. Exemplo desto último é 12H, concebido orixinalmente para unha instalación sonora para o Ponte da Música, inaugurado en 2008 sobre o Tíber.
Dozzy combina, ao longo dos case 100 minutos de duración, os pasaxes ambient con toda serie de sons: campás, croares de ras, ou a conxestión do tráfico, resultando nun álbum que prescinde maioritariamente da percusión, tan presente noutros dos seus lanzamentos, pero que consegue estar na súa mellor forma en canto a ambient se refire, con ese track final tan kosmiche que semella sacado dos setenta.
Ch
Los Punsetes – ¡Viva!
Mushroom Pillow. 2017.
Nunha lectura literal, as exclamacións no título do quinto álbum de Los Punsetes poderíannos facer pensar nunha celebración. Pero vai ser que non. O grupo madrileño volve a situarse nese punto no que non se sabe se asistimos á enésima broma da súa colección ou ben estamos ante a posta en escena dunha verdade incómoda (en realidade, sabémolo de sobra), pero seguen sacándonos sorrisos ao escoitar algunhas das súas letras. O seu son (agora menos producido) está tan perfectamente delimitado que costa moito imaxinar unha volta de noz.
Máis do mesmo? Podemos pensalo cando Presagios de partida nos devolve a Los Planetas dos noventa ou cando a estructura do álbum acaba calcando a do "LPIV" para rematar con unha canción de desenrolo máis extenso (entón Nit de l’Alba, agora Estrella distante), pero é que entre tanto pasaron unhas cantas cousas que os afastan do fantasma da repetición. Mabuse ou El manual son dúas delas, pero sobre todo Alphaville, que se inspira directamente na película de Godard e, de paso, evoca con elegancia o pop dos oitenta, poñéndose nun plano abstracto que, sen renunciar ás cancións máis directas, trascende o sarcasmo para mostrarse cunha certa sensación de desencanto que fai de ¡Viva!, case sen querer, o seu traballo máis equilibrado.
Tess Parks and Anton Newcombe – i declare nothing
A Records. 2015.
“Dios los cría y ellos se juntan…” Que diría o refraneiro español e que ben poderíamos aplicar a esta máis que xenial unión divina entre a xoven cantautora neo-hippie natural de Toronto, Tess Parks, e un titán multiinstrumentista como é o hiperactivo Anton Newcombe, activista e propulsor recoñecido do son neo-psicodélico máis actual. Fiel a este estilo de música dende comezos dos anos 90, é de sobra coñecido por ser o líder e fundador (e dictador se lle preguntas ao resto dos seus membros e ex membros) de The Brian Jonestown Massacre.
Escoitando o disco na súa totalidade, nótase, e moito, a man de Anton, sendo así inevitable non acordarse dos Brian de ‘Revelation’ (A Records, 2014), pero coa enigmática voz da boa de Tess, que é unha auténtica delicia. Como decía o seu descubridor e amigo, capo do desaparecido selo londinense de referencia Creation Records, Alan McGee: “Tess é unha muller única”. Alan McGee, agora en 359 Music Records, foi quen despois de escoitar unhas grabacións cedidas na man pola mesma Tess, apostou polo seu talento invitándoa a sacar no seu selo un disco brutal titulado ‘Blood Hot’ (359 Music, 2013).
Tess Parks, vai camiño de convertirse nun icono femenino do rock moderno e da escena underground mundial, seguindo os pasos de artistas femeninas como Nico, Signe Toly Anderson de Jefferson Airplane, Hope Sandoval de Mazzy Star ou Sune Rose Wagner de The Raveonettes.
Wooden Shjips - V
Thrill Jockey Records. 2018.
Dende a mesma estética retro das súas portadas, os californianos Wooden Shjips sempre puxeron as cartas enriba da mesa. O seu é unha reescritura (e celebración) das esencias psicodélicas do verán del 67 con un punto obsesivo e minimalista que remite tamén ás cadencias espartanas de The Velvet Underground e compañía; curioso e fructífero diálogo Costa Oeste-Este. O bo é que trascenderon o mero revival nostálxico no que habitúan caer os que se empeñan en resucitar sons míticos do pasado. As guitarras caleidoscópicas de Erik “Ripley” Johnson e o sólido e sempre contenido traballo dos seus tres compañeiros ten moito que ver.
Dende a hipnótica Eclipse ao emocionante solo de Ride On, a banda apenas se move dos seus postulados estéticos minimalistas, o seu vello son nada estridente e os solos espaciais; ainda que hai algunha sorpresa coma os ventos engarzados coas guitarras desta mesma canción, a percusión de Golden Flower ou o teclado alieníxena da estupenda Already Gone. O tono luminoso desta predomina nun álbum no que seguen depurando as virtudes do seu hipnótico mundo retrofuturista. Pode que algúns boten en falta máis foguetes artificiais, pero non se pode discutir a coherencia dos de San Francisco, nin o seu sincero amor por unha forma de entender a música que se resiste a envellecer.